Quy trình xạ trị ung thư


Xạ trị là gì ?
Xạ trị là một phương pháp điều trị sử dụng chùm tia (tia X, electron, proton…) năng lượng cao để điều trị ung thư.

Cơ thể của chúng ta bao gồm nhiều loại tế bào khác nhau. Mỗi loại tế bào có chức năng và nhiệm vụ riêng giữ cho chúng ta khoẻ manh. Ung thư bắt đầu khi một nhóm các tế bào tự phân chia không kiểm soát được.


Xạ trị sử dụng chùm tia năng lượng cao để tiêu diệt các tế bào ung thư. Đây là phương pháp điều trị tại vùng tại chỗ.

Quá trình điều trị bằng xạ trị
Bước 1: Thăm khám lần đầu
Lần thăm khám đầu tiên, bệnh nhân sẽ được tư vấn bởi một bác sỹ xạ trị.
Bác sỹ xạ trị sẽ:
o Xem xét tiền sử bệnh của bệnh nhân.
o Thăm khám cho bệnh nhân.
o Phân tích những kết quả xét nghiệm và phim chụp của bệnh nhân.


Bác sỹ xạ trị sẽ giải thích cho bệnh nhân kế hoạch điều trị:
o Số buổi điều trị.
o Số lần điều trị trong một ngày.
o Thời gian của mỗi buổi điều trị.
o Ngày dự kiến cho buổi điều trị đầu tiên.
o Chuẩn bị cho việc điều trị và các tác dụng phụ có thể xảy ra.



Bước 2: Chụp CT mô phỏng (CT-Simulation)

Sau khi bác sỹ quyết định điều trị bằng phương pháp xạ trị cho bệnh nhân, bước tiếp theo là tiến hành chụp CT mô phỏng.
Chụp CT-mô phỏng là quét phần cơ thể bệnh nhân sẽ được xạ trị. Tư thế của bệnh nhân chụp CT mô phỏng trùng lặp với tư thế của bệnh nhân trong quá trình điều trị bằng xạ trị. Mục đích của chụp CT mô phỏng là cung cấp hình ảnh ba chiều của phần cơ thể của bệnh nhân được điều trị. Chuỗi ảnh CT mô phỏng này là rất cần thiết cho việc lập kế hoạch điều trị.



Trong quá trình chụp CT mô phỏng, kỹ thuật viên có thể sử dụng một vài phụ kiện (gối, mặt nạ, bàn kê bụng…) để giúp cố định tư thế bệnh nhân. Tư thế chụp CT-mô phỏng của bệnh nhân sẽ được đặt lại chính xác trong các buổi xạ trị.
Kỹ thuật viên có thể xăm trên da của bệnh nhân những dấu xăm nhỏ (nhỏ như nốt ruồi). Dấu xăm này được sử dụng như những điểm tham chiếu trong mỗi lần đặt bệnh nhân để điều trị.

Bước 3: Lập kế hoạch điều trị
Bác sỹ và kỹ sư y vật lý là những người lập kế hoạch điều trị cho bệnh nhân. Những hình ảnh CT-mô phỏng sẽ được sử dụng để lập kế hoạch điều trị.

Kể từ khi chụp CT-mô phỏng, bệnh nhân cần phải chờ một thời gian trước khi tiến hành buổi điều trị đầu tiên. Việc chờ đợi này là hoàn toàn bình thường, vì đó là thời gian để bác sỹ xạ trị và kỹ sư y vật lý hoàn thành kế hoạch và kiểm tra lại kế hoạch để đảm bảo chất lượng kế hoạch điều trị cho bệnh nhân.

Khi kế hoạch điều trị hoàn thành và đảm bảo chất lượng, bác sỹ điều trị sẽ gọi điện thông báo cho bệnh nhân và đặt hẹn cho buổi điều trị đầu tiên.


Bước 4: Buổi điều trị đầu tiên


Buổi điều trị đầu tiên sẽ lâu hơn các buổi điểu trị sau. Nhóm bác sỹ, kỹ sư và kỹ thuật viên điều trị sẽ đặt bệnh nhân trùng với vị trí của bệnh nhân lúc chụp CT mô phỏng. Chúng tôi sẽ tiến hành nhiều phép đo đạc và chụp X-quang để đảm bảo vị trí đặt bệnh nhân là chính xác nhất.

Kỹ thuật viên có thể kẻ những đường thẳng lên vùng cơ thể bệnh nhân được xạ trị, những đường này có thể bị mờ và mất đi. Vì vậy, bệnh nhân cần chú ý không nên lau và rửa những đường thẳng này trong suốt quá trình điều trị.

Bước 5: Quá trình điều trị
Bác sỹ xạ trị sẽ quyết định số buổi điều trị cho bệnh nhân. Thông thường thì bệnh nhân sẽ được điều trị một lần trong ngày, từ thứ 2 đến thứ 6. Quá trình điều trị có thể kéo dài vài tuần.



Các buổi điều trị thì rất là giống nhau và giống với buổi điều trị đầu tiên nhưng thời gian điều trị sẽ ngắn hơn. Trong mỗi buổi điều trị thì bệnh nhân được đặt chính xác với vị trí lúc chụp CT mô phỏng. Trong cả quá trình điều trị, kỹ thuật viên có thể sẽ chụp lại X-quang cho bệnh nhân để đảm bảo vị trí đặt bệnh là chính xác nhất có thể.

Bước 6: Theo dõi quá trình điều trị
Bệnh nhân sẽ gặp bác sỹ xạ trị trong suốt quá trình điều trị để theo dõi những tác dụng phụ có thể xảy ra khi xạ trị.

Nếu bệnh nhân có thắc mắc hay câu hỏi có thể trao đổi với bác sỹ xạ trị trong mỗi lần thăm khám.

Khoa Xạ trị - Xạ phẫu
Bệnh viện Trung ương Quân đội 108
Số 1 Trần Hưng Đạo – Hà Nội.

Số điện thoại: 04. 62 78 41 63
Web: https://benhvien108.vn/TrangTin/120/Khoa-Xa-tri-Xa-phau



TS. Phạm Quang Trung
Khoa Xạ trị - Xạ phẫu, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108
Chia sẻ