Sức khỏe là mối quan tâm thường xuyên của người trên 60 tuổi. Tại Việt Nam, nhiều người cao tuổi mắc ít nhất một bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn chuyển hóa lipid, gout, các bệnh lý gan, thận mạn tính…
Cùng với quá trình lão hóa, hệ miễn dịch cũng suy giảm. Khả năng đáp ứng miễn dịch với vắc xin hoặc miễn dịch có được sau khi từng mắc bệnh trước đây cũng có thể giảm theo tuổi. Vì vậy, người cao tuổi dễ mắc các bệnh nhiễm trùng thường gặp trong cộng đồng như cúm, viêm phổi, nhiễm virus hợp bào hô hấp (RSV)… và có nguy cơ cao gặp biến chứng nặng, phải nhập viện điều trị.
Đáng lưu ý, nhiễm trùng không chỉ gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe mà còn có thể làm các bệnh lý nền, đặc biệt là bệnh tim mạch và hô hấp mạn tính, diễn biến nặng hơn.
4 loại vắc xin quan trọng cho người trên 60 tuổi
Theo BSCKI Chu Xuân Anh – Khoa Bệnh lây đường máu kiêm Giám đốc Trung tâm Vắc xin và Y học du lịch, Bệnh viện TWQĐ 108, người có bệnh lí nền là đối tượng nguy cơ cao được đặc biệt khuyến cáo phải áp dụng các biện pháp dự phòng trong đó tiêm vắc xin là một trong những trụ cột quan trọng. Theo Hiệp hội tim mạch Việt Nam, và nhiều Hiệp hội tim mạch trên thế giới: vắc xin không chỉ đơn thuần là phòng bệnh nhiễm trùng mà còn là trụ cột dự phòng biến cố tim mạch ở người có bệnh tim mạch mạn tính.
Tuy nhiên, người có bệnh nền cần được thăm khám đánh giá bệnh lí nền trong gia đoạn ổn định, thêm vào đó các thuốc đang điều trị cho bệnh nhân cần bác sỹ xem xét cẩn thận trước khi chỉ định tiêm vắc xin. Các khía cạnh đánh giá cần không chỉ liên quan đến bệnh lí nền hiện tại mà còn các thuốc điều trị và loại vắc xin phù hợp.
Các rào cản người cao tuổi tiếp cận tiêm chủng
Mặc dù tiêm chủng cho người cao tuổi đã được nhiều tổ chức và hiệp hội y khoa khuyến cáo, việc tiếp cận tiêm chủng vẫn còn một số rào cản.
Lo ngại phản ứng sau tiêm và chi phí: Nhiều vắc xin dành cho người cao tuổi hiện thuộc nhóm tiêm chủng tự nguyện, khiến một bộ phận người dân còn cân nhắc về chi phí hoặc lo lắng về phản ứng sau tiêm.
Hạn chế trong tư vấn dự phòng: Sự phối hợp giữa bác sĩ điều trị bệnh lý nền và công tác tư vấn về tiêm chủng dự phòng cho người cao tuổi vẫn cần được tăng cường.
Khó tiếp cận cơ sở tiêm chủng phù hợp: Người cao tuổi có bệnh lý nền có thể cần được đánh giá chuyên khoa và hỗ trợ xét nghiệm khi cần thiết. Vì vậy, lựa chọn cơ sở tiêm chủng có đội ngũ bác sĩ lâm sàng, chuyên khoa và hệ thống hỗ trợ phù hợp là yếu tố quan trọng để đảm bảo an toàn và lựa chọn phác đồ phù hợp.
Tâm lý chủ quan hoặc quan điểm sai lệch về vắc xin: Một bộ phận người dân vẫn chưa nhận thức đầy đủ về vai trò của tiêm chủng ở tuổi cao. Việc chủ động tìm hiểu thông tin từ các cơ sở y tế uy tín sẽ giúp người cao tuổi có thêm cơ hội bảo vệ sức khỏe và giảm nguy cơ mắc bệnh, biến chứng, nhập viện.
Tiêm chủng cần đúng địa điểm, đúng thời điểm và phù hợp với từng người
Tiêm chủng cho người cao tuổi, đặc biệt người có bệnh lý nền, không chỉ đơn thuần là lựa chọn một loại vắc xin mà cần được cá thể hóa dựa trên tuổi, tình trạng sức khỏe, bệnh lý nền, thuốc đang sử dụng và nguy cơ mắc bệnh.
Chủ động tiêm chủng hôm nay là một trong những cách thiết thực để bảo vệ sức khỏe, giảm nguy cơ bệnh nặng và duy trì chất lượng cuộc sống khi tuổi cao.
Trung tâm Vắc xin và Y học du lịch, Bệnh viện TWQĐ 108