Khi người bệnh giảm ý thức nhưng vẫn có thể kích thích, vật vã
Nhiều người cho rằng người bệnh hôn mê chỉ nằm yên tại giường. Tuy nhiên, rối loạn ý thức do bệnh não gan có thể biểu hiện ở nhiều mức độ khác nhau. Người bệnh có thể lơ mơ, mất định hướng, thay đổi hành vi, kích thích, vật vã hoặc có những động tác không phù hợp với tình trạng thực tế.
Qua thực tiễn chăm sóc người bệnh tại Khoa Điều trị Gan, Mật, Tụy – Bệnh viện TWQĐ 108 cho thấy, ở một số thời điểm, người bệnh có thể tự ý ngồi dậy, bước xuống giường, kéo hoặc tháo các dụng cụ điều trị dù khả năng giữ thăng bằng và kiểm soát vận động đã suy giảm. Đây chính là tình huống làm gia tăng nguy cơ ngã, chấn thương hoặc ảnh hưởng đến quá trình điều trị.
Chăm sóc người bệnh hôn mê gan tại Khoa Gan, Mật, Tụy - Bệnh viện TWQĐ 108
Đáng lưu ý, mức độ tỉnh táo của người bệnh có thể thay đổi theo thời gian. Một người bệnh vừa còn đáp ứng tốt có thể nhanh chóng xuất hiện lơ mơ, kích thích hoặc giảm khả năng phối hợp vận động. Vì vậy, đánh giá nguy cơ té ngã không nên chỉ thực hiện tại thời điểm nhập khoa mà cần được theo dõi và đánh giá lại trong suốt quá trình chăm sóc.
Nhận biết sớm để chủ động phòng ngừa
Đối với nhóm nguy cơ cao, điều dưỡng cần đánh giá tình trạng ý thức, khả năng vận động và mức độ hợp tác của người bệnh, từ đó lựa chọn biện pháp bảo đảm an toàn phù hợp.
Phòng ngừa té ngã không phải là chờ đến khi người bệnh có ý định đứng dậy mới can thiệp, mà cần chủ động loại bỏ các yếu tố nguy cơ ngay từ đầu.
Tại buồng bệnh, một số biện pháp cơ bản cần được duy trì thường xuyên như:
- Đặt giường ở vị trí thấp, khóa bánh xe giường.
- Duy trì thanh chắn giường phù hợp với tình trạng người bệnh.
- Không để người bệnh tự ý xuống giường khi chưa có sự hỗ trợ của nhân viên y tế.
- Sắp xếp dây truyền, dây dẫn và các thiết bị y tế gọn gàng, tránh tạo chướng ngại.
- Giữ sàn nhà khô ráo, lối đi thông thoáng.
- Tăng cường theo dõi đối với người bệnh có biểu hiện kích thích, vật vã hoặc thay đổi ý thức.
Đặc biệt, người nhà cần được hướng dẫn để hiểu rằng việc tự ý hạ thanh chắn giường hoặc cố gắng đỡ người bệnh dậy trong lúc người bệnh đang rối loạn ý thức có thể làm tăng nguy cơ xảy ra sự cố. Khi nhận thấy người bệnh có biểu hiện bất thường, cần báo ngay cho nhân viên y tế thay vì tự xử trí.
Phòng ngừa té ngã ở người bệnh hôn mê gan không chỉ là một nhiệm vụ chăm sóc thường quy mà còn là một trong những giải pháp quan trọng nhằm bảo đảm an toàn người bệnh. Với sự theo dõi sát sao của điều dưỡng, sự phối hợp của người nhà và việc thực hiện nghiêm túc các biện pháp dự phòng, nhiều nguy cơ té ngã có thể được phát hiện sớm và ngăn ngừa hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc và điều trị tại Khoa Điều trị Gan, Mật, Tụy.
Khoa Điều trị Gan Mật Tụy, Bệnh viện TWQĐ 108