Gần đây, Khoa Điều trị Gan Mật Tụy, Bệnh viện TWQĐ 108 đã tiếp nhận một bệnh nhân nam cao tuổi, được chẩn đoán ung thư biểu mô tế bào gan đa ổ giai đoạn trung gian trên nền viêm gan virus B, đồng thời có đái tháo đường type 2 và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Sau khi được đánh giá toàn diện và hội chẩn, người bệnh được lựa chọn TACE qua động mạch quay. Việc tiếp cận ở cổ tay giúp quá trình chăm sóc sau thủ thuật thuận tiện hơn, đặc biệt ở người bệnh có nhiều bệnh lý phối hợp và khó chịu khi phải nằm bất động kéo dài.
Ê-kíp Khoa Điều trị Gan Mật Tụy thực hiện TACE qua đường động mạch quay.
Khác biệt ở đường vào mạch máu
Theo phương pháp truyền thống, catheter thường được đưa vào qua động mạch đùi ở vùng bẹn. Với đường động mạch quay, bác sĩ chọc mạch tại vùng cổ tay, sau đó đưa catheter theo hệ động mạch đến động mạch gan. Mục tiêu điều trị trong gan không thay đổi; sự khác biệt chủ yếu nằm ở đường tiếp cận và quá trình hồi phục sau thủ thuật.
Không phải người bệnh nào cũng phù hợp với đường động mạch quay
Đường động mạch quay là lựa chọn bổ sung, không thay thế hoàn toàn đường động mạch đùi. Bác sĩ cần đánh giá tình trạng mạch máu, đặc điểm giải phẫu, tiền sử can thiệp mạch, bệnh lý phối hợp và yêu cầu kỹ thuật của từng trường hợp. Trong quá trình thực hiện, có thể gặp co thắt hoặc tắc động mạch quay, khó đưa catheter; khi cần, ê-kíp có thể chuyển sang đường động mạch đùi để bảo đảm an toàn và hoàn thành thủ thuật.
Sau TACE, người bệnh vẫn cần được theo dõi các phản ứng thường gặp như đau vùng gan, sốt, buồn nôn, mệt mỏi, cùng dấu hiệu sinh tồn và xét nghiệm theo chỉ định. Đường quay chủ yếu giúp thay đổi cách theo dõi vị trí chọc mạch, không loại bỏ các phản ứng sau nút mạch.
Tại cổ tay, điều dưỡng theo dõi vị trí ép cầm máu, phát hiện chảy máu, sưng đau, tụ máu và đánh giá tuần hoàn bàn tay qua màu sắc, nhiệt độ, cảm giác, vận động ngón tay. Người bệnh cần báo ngay khi chảy máu không cầm, bàn tay lạnh hoặc tái, tê bì tăng dần, đau nhiều hoặc sưng nhanh.
Khi được bác sĩ cho phép, người bệnh có thể ngồi dậy và vận động sớm hơn, nhưng mức độ vận động vẫn cần phù hợp với tình trạng toàn thân, thuốc an thần và quy trình theo dõi của bệnh viện.
Hình ảnh chụp mạch và tiếp cận chọn lọc các nhánh động mạch nuôi khối u trong quá trình TACE.
Bác sĩ Khoa Điều trị Gan Mật Tụy nhấn mạnh:
- TACE qua động mạch quay vẫn là TACE – chỉ thay đổi đường đưa catheter vào cơ thể.
- Thuận tiện hơn sau can thiệp: giảm thời gian bất động chân, giúp người bệnh sớm vận động và sinh hoạt.
- Hiệu quả kỹ thuật tương đương đường động mạch đùi ở người bệnh được lựa chọn phù hợp.
- Không có một đường vào phù hợp cho tất cả. Bác sĩ sẽ lựa chọn dựa trên tình trạng mạch máu, bệnh lý phối hợp và yêu cầu kỹ thuật.
Việc triển khai TACE qua động mạch quay tại Khoa Điều trị Gan Mật Tụy (A3B), Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 mở thêm lựa chọn tiếp cận trong điều trị can thiệp ung thư gan, giúp người bệnh thuận tiện hơn sau thủ thuật mà vẫn bảo đảm mục tiêu điều trị TACE.
CNĐD Nguyễn Thị Hường - Khoa Điều trị Gan Mật Tụy (A3B)