Đo đa ký giấc ngủ (Polysomnography – PSG) hiện được xem là tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán hội chứng ngưng thở khi ngủ, đồng thời hỗ trợ đánh giá nhiều rối loạn giấc ngủ khác.
Phát hiện bệnh từ triệu chứng ngủ ngáy kéo dài
Mới đây, Anh N.T.Q (40 tuổi) đến khám tại Bệnh viện TWQĐ 108 vì tình trạng ngủ ngáy kéo dài nhiều năm. Theo chia sẻ của người nhà, trong khi ngủ người bệnh thường xuất hiện các cơn ngưng thở ngắn, sau đó thở lại đột ngột kèm tiếng ngáy lớn. Thời gian gần đây, người bệnh thường xuyên mệt mỏi sau khi thức dậy, đau đầu buổi sáng, giảm khả năng tập trung và buồn ngủ nhiều vào ban ngày. Qua thăm khám lâm sàng và khai thác bệnh sử, các bác sĩ nghi ngờ hội chứng ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ và chỉ định đo đa ký giấc ngủ qua đêm.
Kết quả ghi nhận chỉ số ngưng thở - giảm thở (AHI) đạt 46,8 sự kiện/giờ ngủ, kèm chỉ số giảm bão hòa oxy (ODI) là 45,9 sự kiện/giờ ngủ, cho thấy người bệnh mắc hội chứng ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ mức độ nặng. Sau khi được tư vấn thay đổi lối sống, giảm cân và điều trị bằng máy thở áp lực dương liên tục (CPAP), các triệu chứng buồn ngủ ban ngày và mệt mỏi của người bệnh đã cải thiện rõ rệt, đồng thời góp phần giảm nguy cơ biến chứng tim mạch lâu dài.
Tiến sĩ, Bác sĩ Vũ Đình Triển - Chủ nhiệm Khoa Chẩn đoán chức năng cho biết, đo đa ký giấc ngủ là phương pháp thăm dò chức năng hiện đại, ghi nhận đồng thời nhiều hoạt động sinh lý trong suốt giấc ngủ nhằm đánh giá toàn diện cấu trúc giấc ngủ, hô hấp, tim mạch và vận động.
Hệ thống sẽ theo dõi các thông số như điện não đồ để xác định các giai đoạn ngủ, điện tim một chuyển đạo để ghi nhận các rối loạn nhịp tim xuất hiện trong khi ngủ, nhịp thở, luồng khí qua đường thở, nồng độ oxy máu, cử động mắt, hoạt động cơ, cử động chân, tư thế ngủ và tiếng ngáy. Từ những dữ liệu này, bác sĩ có thể đánh giá toàn diện chất lượng giấc ngủ và xác định chính xác các bất thường xảy ra trong quá trình ngủ.
Đo đa ký giấc ngủ phát hiện sớm hội chứng ngơi thở và các rối loạn giấc ngủ
Hội chứng ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ là bệnh lý thường gặp nhưng dễ bị bỏ sót do các triệu chứng chủ yếu xuất hiện vào ban đêm. Khi đường thở bị tắc nghẽn trong lúc ngủ, người bệnh trải qua nhiều đợt giảm oxy máu lặp đi lặp lại, khiến giấc ngủ bị phân mảnh và không bảo đảm chất lượng. Người bệnh thường thức dậy trong tình trạng mệt mỏi, đau đầu, giảm khả năng tập trung hoặc buồn ngủ quá mức vào ban ngày. Nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời, bệnh có thể làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim, bệnh mạch vành, đột quỵ, đái tháo đường típ 2 và tai nạn giao thông do buồn ngủ.
Ngoài hội chứng ngưng thở khi ngủ, đo đa ký giấc ngủ còn hỗ trợ chẩn đoán nhiều rối loạn giấc ngủ khác như rối loạn hành vi trong giấc ngủ (REM), rối loạn vận động khi ngủ, chứng ngủ rũ và một số trường hợp động kinh xảy ra trong khi ngủ. Đo đa ký giấc ngủ được chỉ định đối với những người có các biểu hiện như:
- Ngủ ngáy kéo dài kèm cơn ngưng thở trong khi ngủ.
- Buồn ngủ nhiều vào ban ngày.
- Ngủ không sâu giấc hoặc thức giấc nhiều lần về đêm.
- Mệt mỏi kéo dài không rõ nguyên nhân.
- Nghi ngờ các rối loạn giấc ngủ theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.
Những người thừa cân, béo phì, có vòng cổ lớn, tăng huyết áp, bệnh tim mạch, đái tháo đường, hút thuốc lá hoặc uống nhiều rượu bia là nhóm có nguy cơ cao mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ và nên được thăm khám khi có triệu chứng nghi ngờ. Hiện nay, Khoa Chẩn đoán chức năng, Bệnh viện TWQĐ 108 đang triển khai kỹ thuật đo đa ký giấc ngủ với hệ thống thiết bị hiện đại, hỗ trợ chẩn đoán chính xác các rối loạn giấc ngủ và theo dõi hiệu quả điều trị, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người bệnh.
KTV Hoàng Đình Trung - Khoa Chẩn đoán chức năng