Gần đây, Khoa Hồi sức truyền nhiễm (A4-D) – Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đã tiếp nhận và điều trị thành công một ca bệnh nặng do nhiễm vi khuẩn Rickettsia. Khi hồi cứu quá trình làm chẩn đoán, điều trị ca bệnh, chúng tôi thấy vai trò đặc biệt quan trọng của sự “nhạy cảm lâm sàng” của bác sĩ khi đối diện với các bệnh lý truyền nhiễm đang ngày càng “không điển hình”.
Người bệnh là nam giới, 76 tuổi, tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường, sinh sống ở Đông Phú – Bắc Ninh, vào khoa với bệnh cảnh nhiễm trùng phức tạp, khó định hướng căn nguyên. Khi tiếp nhận người bệnh, bên cạnh các biện pháp hồi sức tích cực như thuốc vận mạch, thở máy, lọc máu liên tục và kháng sinh phổ rộng, công tác chẩn đoán căn nguyên gây nhiễm trùng cũng được tiến hành khẩn trương.
Người bệnh sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng do Rickettsia được điều trị hồi sức tích cực
Tuy nhiên, sau khi phân tích kỹ về tiền sử, dịch tễ và trình tự diễn biến bệnh, cùng với một số biểu hiện khác như da niêm mạc xung huyết, tràn dịch đa màng, giảm tiểu cầu, … đã gợi ý căn nguyên Rickettisa. Ngay lập tức, xét nghiệm polymerase (PCR) tìm Rickettsia trong máu được chỉ định và cho kết quả dương tính. Đồng thời, người bệnh đã được điều trị theo kinh nghiệm (trước khi xét nghiệm có kết quả) bằng kháng sinh doxycycline và duy trì tiếp sau khi có kết quả khẳng định nhiễm Rickettsia. Người bệnh đáp ứng tốt với phác đồ điều trị, chức năng các tạng hồi phục, ra viện không để lại di chứng.
Tình trạng bệnh nhân khi ra viện
Bệnh nhiễm Rickettsia tuy nguy hiểm nhưng có thể dự phòng được. Trung gian truyền bệnh Rickettsia là động vật chân đốt, như mò và ấu trùng, thường sống ở nơi đất xốp, ẩm mát, trong các khe hang, ven bờ sông suối, nơi râm mát có bụi rậm và cây thấp. Khi lưu trú, làm việc tại những nơi có đặc điểm trên và trong vùng dịch tễ của bệnh nhiễm Rickettsia nên thực hiện các biện pháp dự phòng bị đốt như: mang giầy, tất, chít ống quần; Tránh ngồi, nằm hoặc để đồ đạc trực tiếp lên mặt đất, bãi cỏ, gần bờ bụi, gốc cây. Trường hợp sốt chưa rõ nguyên nhân kèm theo có yếu tố dịch tễ của bệnh nhiễm Rickettsia, người bệnh nên đến khám tại cơ sở y tế để tránh các biến chứng nguy hiểm.
ThS. BS Nguyễn Sỹ Thấu; BS Vũ Hồng Khanh - Khoa Hồi sức Truyền nhiễm