Ngày 12/5 hằng năm (Ngày Quốc tế Điều dưỡng) là dịp để tôn vinh những người lặng thầm đứng phía sau hành trình giành giật sự sống cho người bệnh. Đó không chỉ là ngày của nghề nghiệp, mà còn là ngày nhắc nhớ về lòng nhân ái, sự hy sinh và bản lĩnh của những người khoác áo blouse trắng.
Với tôi, hành trình ấy được bắt đầu từ Bệnh viện Quân y 175 và tiếp tục được viết nên tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, hai bệnh viện hàng đầu của Quân đội và của cả nước. Mỗi nơi đi qua đều để lại những dấu ấn đặc biệt, nhưng chính khoa bệnh lây đường hô hấp và hồi sức là nơi tôi trưởng thành rõ nét nhất trong nghề điều dưỡng.
Hơn bốn năm công tác tại Khoa Cán bộ cao cấp A1, Bệnh viện Quân y 175 là quãng thời gian đầy ý nghĩa đối với tôi. Môi trường quân y đã rèn luyện cho người điều dưỡng tác phong kỷ luật, sự cẩn trọng và tinh thần trách nhiệm cao. Đặc thù chăm sóc các cán bộ cao cấp đòi hỏi từng thao tác chuyên môn phải chính xác, từng lời nói phải chuẩn mực và tận tâm. Tôi vẫn nhớ những ca trực đêm yên tĩnh, khi ánh đèn hành lang hắt nhẹ xuống buồng bệnh. Trong không gian ấy, các bác bệnh nhân kể cho chúng tôi nghe những câu chuyện về chiến trường, về đồng đội, về một thời tuổi trẻ đi qua bom đạn. Những câu chuyện giản dị nhưng khiến người điều dưỡng trẻ thêm hiểu giá trị của sự cống hiến và trách nhiệm với nghề mình đang theo đuổi.
Khi chuyển công tác về Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 và làm việc tại Khoa Bệnh lây đường hô hấp và hồi sức, tôi mới thực sự cảm nhận hết áp lực của nghề điều dưỡng trong môi trường hồi sức truyền nhiễm. Đây là nơi người điều dưỡng không chỉ đối diện với yêu cầu chuyên môn khắt khe mà còn phải đối mặt với nguy cơ lây nhiễm, áp lực tinh thần và những cuộc chiến sinh tử từng giờ của người bệnh.
Khoa Bệnh lây đường hô hấp - Bệnh viện TWQĐ 108 "ngôi nhà thứ 2" của tôi
Những ký ức ở khoa hồi sức truyền nhiễm đến nay vẫn còn nguyên vẹn trong tôi. Đó là những ca trực kéo dài xuyên đêm, những bệnh nhân lao nặng phải theo dõi sát từng giờ. Có người điều trị nhiều tháng, cơ thể suy kiệt nhưng trong ánh mắt vẫn ánh lên hy vọng được sống, được trở về với gia đình. Những lúc ấy, đôi khi một lời động viên hay một cái nắm tay cũng trở thành nguồn sức mạnh lớn lao đối với người bệnh. Rồi đại dịch COVID-19 ập đến giai đoạn mà có lẽ bất kỳ người điều dưỡng nào cũng không thể quên trong suốt cuộc đời làm nghề.
Khoa bệnh lây đường hô hấp khi ấy gần như luôn trong tình trạng quá tải. Chúng tôi mặc bộ đồ bảo hộ kín mít suốt nhiều giờ liền, mồ hôi thấm ướt lưng áo, khuôn mặt hằn sâu vết khẩu trang. Bước vào buồng bệnh là bước vào cuộc chiến với nỗi lo thường trực: lo cho bệnh nhân và cũng lo cho chính mình.
Có những bệnh nhân lớn tuổi thở dốc từng nhịp, ánh mắt đầy hoang mang khi không có người thân bên cạnh. Có những người còn rất trẻ, gọi tên con trong cơn mê man khiến những người đứng cạnh nghẹn lòng. Áp lực khi ấy không chỉ đến từ cường độ công việc hay nguy cơ lây nhiễm, mà còn là sức nặng tinh thần đè lên mỗi nhân viên y tế.
Trong những ngày điều trị COVID-19 căng thẳng ấy, có những việc tưởng chừng rất nhỏ nhưng lại trở thành ký ức không thể nào quên. Đó là những lần cho bệnh nhân ăn tại giường. Khi người bệnh quá yếu, từng thìa cháo, từng ngụm sữa đều cần sự kiên nhẫn và nhẹ nhàng. Có bệnh nhân ăn rất chậm, thở dốc sau mỗi lần nuốt nhưng vẫn cố gắng nhìn chúng tôi để gượng cười.
Tôi nhớ có lần, một bệnh nhân nắm tay tôi qua lớp găng bảo hộ rồi khẽ nói: “Cảm ơn con”. Chỉ một câu nói giản dị thôi nhưng đủ khiến người điều dưỡng nghẹn lại giữa bộ đồ bảo hộ kín mít. Trong khoảng cách của cách ly và bệnh tật, tình người vẫn hiện hữu ấm áp đến lạ kỳ.
Có những bệnh nhân COVID-19 nặng phải thở oxy dòng cao, không thể nói thành lời, chỉ lặng lẽ siết chặt tay điều dưỡng như gửi gắm niềm hy vọng cuối cùng. Có ca bệnh dần hồi phục khiến cả ê-kíp vỡ òa nhẹ nhõm. Nhưng cũng có những bệnh nhân không thể vượt qua, để lại sự im lặng nặng nề sau mỗi ca trực. Chúng tôi chỉ kịp đứng lặng vài giây rồi lại tiếp tục công việc, bởi ngoài kia vẫn còn rất nhiều bệnh nhân đang chờ được chăm sóc.
Điều khiến tôi day dứt nhất trong quãng thời gian ấy là nỗi nhớ con khi phải xa gia đình nhiều tháng để vào khu điều trị COVID-19. Con còn quá nhỏ để hiểu vì sao mẹ đột ngột biến mất khỏi vòng tay quen thuộc. Mỗi lần gọi video, nhìn thấy con khóc đòi mẹ, tôi lại quay đi lau nước mắt rồi tiếp tục công việc. Không thể ôm con, không thể xoa đầu con qua màn hình điện thoại, tất cả nỗi nhớ chỉ biết giấu lại phía sau lớp khẩu trang và bộ đồ bảo hộ.
Chính từ những ngày tháng ấy, tôi càng thấm thía ý nghĩa của nghề điều dưỡng.
Điều dưỡng không chỉ là chăm sóc hay thực hiện y lệnh. Đó còn là sự hiện diện đúng lúc trong những thời khắc khó khăn nhất của người bệnh; là một lời động viên khi họ tuyệt vọng; là điểm tựa tinh thần khi họ phải đối diện cô đơn và sợ hãi.
Nhìn lại chặng đường đã qua, tôi càng trân trọng cái duyên đưa mình từ Bệnh viện Quân y 175 đến Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, từ những ngày đầu còn bỡ ngỡ đến khi trưởng thành trong môi trường hồi sức truyền nhiễm đầy thử thách. Chính nơi đây đã rèn cho tôi bản lĩnh, sự cẩn trọng và tình yêu bền bỉ với nghề điều dưỡng quân y. Dù có những lúc áp lực, mệt mỏi hay kiệt sức, tôi vẫn luôn tự hào vì được khoác trên mình màu áo blouse trắng – màu áo của trách nhiệm, của lòng nhân ái và của những trái tim luôn hướng về người bệnh.
Điều dưỡng Nguyễn Thị Nhạn - Khoa Bệnh lây đường hô hấp, Bệnh viện TWQĐ 108