Từ phẫu thuật tim mạch đến tiên phong can thiệp mạch thần kinh

  04:03 PM 02/10/2025
Hội Can thiệp mạch thần kinh Việt Nam chính thức được thành lập sau gần 30 năm chuyên ngành này xuất hiện ở nước ta, đây là dấu mốc quan trọng trên hành trình phát triển, là điểm nhấn nhiều ý nghĩa và đầy hứa hẹn. Nhân sự kiện thành lập Hội, PGS.TS Lê Văn Trường - Chủ tịch đầu tiên của Hội chia sẻ câu chuyện đưa một bác sỹ tim mạch trở thành Chủ tịch đầu tiên của Hội Can thiệp mạch thần kinh Việt Nam.

Thiếu tướng, PGS, TS Lê Văn Trường - Phó Giám đốc Bệnh viện TWQĐ 108 xuất phát là một bác sĩ làm việc tại Khoa Phẫu thuật lồng ngực tim mạch, với hơn 30 năm kinh nghiệm trong khám chữa bệnh cho các bệnh nhân bị bệnh lý tim mạch bằng nội khoa, ngoại khoa, và đặc biệt là can thiệp nội mạch.

 

Không phải ngẫu nhiên một bác sĩ phẫu thuật tim mạch lại trở thành Chủ tịch Hội Can thiệp mạch thần kinh, Phó Giáo sư Trường kể lại, năm 1995, Bệnh viện TWQĐ 108 được trang bị máy chụp mạch máu số hóa xóa nền (DSA) lần đầu tiên có mặt tại Việt Nam. Lúc đó, thiết bị được ưu tiên cho lĩnh vực tim mạch nhằm chẩn đoán, điều trị bệnh lý mạch vành. Ông, khi ấy là bác sĩ làm việc tại chuyên khoa phẫu thuật tim và mạch máu, được giao nhiệm vụ chụp mạch DSA chẩn đoán các bệnh mạch máu cho bệnh nhân. Trong quá trình triển khai, ông nhận thấy bệnh nhân bị các bệnh lý mạch máu não ở nước ta rất phổ biến nhưng hầu như chưa được quan tâm điều trị bằng phương pháp can thiệp nội mạch, mà thế giới đã thực hiện rất nhiều ở thời điểm những năm 2000.
 
Tôi đã chủ động đề xuất với Giám đốc Bệnh viện (thời điểm đó là Thiếu tướng, TS. Đinh Ngọc Duy) cho triển khai thực hiện dù chưa có sự hỗ trợ nào từ chuyên gia trong nước và quốc tế, đồng thời tôi nhận được sự động viên khích lệ và hỗ trợ quý báu từ PGS, TS. Phạm Hoà Bình (nguyên Chủ nhiệm khoa Phẫu thuật Thần kinh, nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện TWQĐ 108) và GS, TS. Nguyễn Văn Thông (nguyên Giám đốc Trung tâm Đột quỵ Bệnh viện TWQĐ 108, Chủ tịch Hội Đột quỵ Việt Nam), từ đó tôi song song theo đuổi cả 2 chuyên ngành tim mạch và mạch máu thần kinh trung ương (não và tuỷ sống). Có lẽ vì thế, tôi được đồng nghiệp tín nhiệm, bầu làm Chủ tịch Hội đầu tiên, dù không phải bác sĩ xuất thân từ thần kinh hay đột quỵ”, ông chia sẻ.
 
Thực tế, vào cuối thập niên 1990, Việt Nam mới manh nha có nhận thức và kiến thức về chuyên ngành này. Năm 1997, khi đang học phẫu thuật tim mạch tại Pháp theo diện tự túc, ông Trường đã có cơ hội tiếp xúc học hỏi nhiều hơn các kỹ thuật can thiệp tim và mạch máu trên máy DSA. Điều khiến ông chú ý là, khác với phẫu thuật tim mở đòi hỏi sự đồng bộ cao của nhiều chuyên khoa với nhiều yêu cầu phức tạp, khó được đáp ứng với Bệnh viện TWQĐ 108 ở thời điểm đó, thì can thiệp tim và mạch máu có tính khả thi cao hơn nhiều và lại là chuyên ngành mới hoàn toàn ở Việt Nam, rất cần thiết được đầu tư phát triển nhanh và sớm. “Trong 5 năm đầu, từ 2000 đến 2005, cả nước chỉ có 4 bệnh viện với vn vẹn mỗi nơi một bác sĩ biết can thiệp mạch máu não. Đến nay, sau 25 năm, chúng ta đã có 66 bệnh viện và khoảng 160-180 bác sĩ. Tuy nhiên, nếu so với lĩnh vực can thiệp tim mạch, con số này mới chỉ bằng một phần ba”, ông cho biết.

Thành lập Hội - tất yếu của sự phát triển

 

Sự ra đời của Hội Can thiệp mạch thần kinh Việt Nam, theo PGS.TS Lê Văn Trường là bước đi tất yếu, phản ánh tầm quan trọng ngày càng lớn của chuyên ngành. Hội là nơi tập hợp tất cả các bác sĩ thuộc nhiều lĩnh vực từ thần kinh, tim mạch, chẩn đoán hình ảnh đến cấp cứu hồi sức trong toàn quốc, với cùng một mục tiêu và nhiệm vụ là triển khai kỹ thuật can thiệp trong lòng mạch để điều trị cho người bệnh bị bệnh mạch máu não và tủy sống.

Ông khẳng định ba nhiệm vụ trọng tâm của Hội: (1) Phổ biến và lan tỏa chuyên ngành đến phần lớn bệnh viện các tỉnh và thành phố; (2) Đào tạo và chuyển giao kỹ thuật, chuẩn hóa năng lực và quy trình chuyên môn; và (3) Phát triển chiều sâu, từ đào tạo sau đại học, nghiên cứu khoa học đến hợp tác quốc tế. “Chúng tôi muốn mời các chuyên gia quốc tế không chỉ đến bệnh viện lớn mà cả những bệnh viện mới trong lĩnh vực này, nơi trước đây ít có cơ hội tiếp cận. Như thế, sự phát triển mới toàn diện, cả bề rộng lẫn chiều sâu”, ông nhấn mạnh.

Nói về tính cấp thiết, PGS.TS Lê Văn Trường phân tích: bệnh lý mạch máu não và đột quỵ không còn xa lạ, kể cả những bệnh hình thành từ trong bào thai (bệnh bẩm sinh) hay hình thành trong quá trình sống (bệnh mắc phải), ngày càng gia tăng ở mọi khu vực địa lý của cả nước, đặc biệt tại nơi có mật độ dân số cao. Sự phổ biến của các phương tiện chẩn đoán hình ảnh hiện đại (CT và MRI mạch máu não, tuỷ) cho phép phát hiện bệnh sớm, cùng với lối sống hiện đại, chế độ dinh dưỡng và các yếu tố môi trường khiến bệnh xuất hiện nhiều hơn và từ độ tuổi trẻ hơn. Đây là những căn bệnh có nguy cơ tử vong cao, để lại tàn phế nặng nề, tạo gánh nặng cho gia đình và xã hội. “Tất cả những yếu tố này cộng hưởng khiến số lượng người bệnh phải đến bệnh viện ngày một tăng, chứng minh đây là lĩnh vực y tế cần được đầu tư và quan tâm đặc biệt”.

Hội nghị Khoa học đầu tiên: Bước khởi động mạnh mẽ

 

Nhân dịp thành lập Hội, Hội nghị khoa học lần thứ nhất được tổ chức, quy tụ đại diện ba miền, từ những bác sĩ kỳ cựu kể lại lịch sử hình thành đến những bác sĩ trẻ cập nhật xu hướng điều trị mới. Theo PGS.TS Lê Văn Trường, đây không chỉ là một hội nghị, mà còn là dấu mốc khởi đầu cho một hành trình dài trong khuôn khổ của Hội chuyên ngành, với mục tiêu trao đổi toàn diện và định hình hướng phát triển bền vững cho chuyên ngành. Hội nghị lần thứ nhất với tư cách là Hội chuyên ngành Can thiệp mạch thần kinh Việt Nam, là sự nối tiếp của hàng trăm hội thảo khoa học chuyên ngành mà các bác sỹ toàn quốc đã cùng nhau thực hiện trong suốt 20 năm qua.

Khi được hỏi về thông điệp dành cho thế hệ trẻ, ông trăn trở: “Tôi mong nhiều bác sĩ trẻ sẽ được truyền lửa, bước vào lĩnh vực này không phải tự phát mà từ sự tự giác, ý thức rõ sứ mệnh. Đây là chuyên ngành gian khổ, tiếp xúc với tia X hàng ngày, phải chấp nhận nhiều năm cống hiến mà chưa chắc song hành với quyền lợi. Chuyên ngành Can thiệp mạch thần kinh còn đòi hỏi năng khiếu kỹ thuật tốt, nghĩa là không chỉ bác sĩ chọn nghề mà nghề cũng sẽ phải chọn bác sĩ. Để trở thành một chuyên gia, người theo đuổi cần phải toàn diện về phẩm chất và năng lực, đủ tâm và tài để vượt qua chính mình, đồng hành và dẫn dắt các đồng nghiệp trẻ, nhân rộng đội ngũ đa chuyên ngành và dám nghĩ dám làm dám chịu trách nhiệm trong lĩnh vực đầy thử thách khó khăn nhưng rất đỗi vinh dự tự hào này”.

Từ một bác sĩ thuộc chuyên khoa phẫu thuật tim mạch, đến nay trở thành Chủ tịch đầu tiên của Hội Can thiệp Mạch thần kinh Việt Nam, câu chuyện của PGS.TS Lê Văn Trường cho thấy sự kiên định và dấn thân của một người tiên phong. Con đường ấy không chỉ mở ra cơ hội sống cho hàng nghìn bệnh nhân, mà còn đặt nền móng cho một chuyên ngành y học hiện đại đang từng bước khẳng định vị thế tại Việt Nam.

 

PGS.TS Lê Văn Trường đã đặt nền móng, xây dựng đội ngũ nhân lực và hệ thống quy trình kỹ thuật chuyên môn, đầu tư trung và dài hạn cho sự phát triển chuyên ngành can thiệp mạch thần kinh song song với can thiệp tim mạch ở Khoa Chẩn đoán và Can thiệp Tim mạch (A2C), Viện Tim mạch, Bệnh viện TWQĐ 108 trong suốt 25 năm từ năm 2000 đến 2024. Tháng 7/2024, Khoa Can thiệp mạch thần kinh (A7E) được thành lập, biên chế vào Viện Thần kinh, nhờ việc phân bổ lại nhân lực và đối tượng bệnh nhân từ khoa A2C. Khoa A7E thực hiện chức năng khám, thu dung cấp cứu, chẩn đoán và điều trị người bệnh bị các bệnh mạch máu não, tuỷ sống cấp tính và bệnh lý mạch máu thần kinh trung ương nói chung.

Khoa Can thiệp mạch thần kinh, Bệnh viện TWQĐ 108 thực hiện trung bình khoảng 1.500 ca can thiệp mỗi năm. Theo PGS, TS Lê Văn Trường, phát triển chuyên ngành này là hướng đi mũi nhọn, Bệnh viện đặc biệt quan tâm đào tạo thế hệ kế cận, kế tiếp.

 

Thực hiện: Mai Hằng, Quang Huy

 Bộ phận Truyền thông, Phòng KHQS

 
 

 

 
Chia sẻ