Lợi ích của phục hồi chức năng trước phẫu thuật

  09:00 AM 13/06/2022
Phục hồi chức năng là một trong những chuyên ngành đã và đang đóng góp một phần quan trọng trong quá trình phục hồi của người bệnh sau phẫu thuật. Phục hồi chức năng sau phẫu thuật đã trở thành một quy trình thường quy ở tất cả các Bệnh viện, bên cạnh các tác dụng của phục hồi chức năng sau phẫu thuật, phục hồi chức năng trước phẫu thuật cũng là một trong những yếu tố quan trọng giúp người bệnh có được sức khỏe, trạng thái tốt nhất trước khi tiến hành cuộc phẫu thuật.

Trên thế giới từ những năm đầu của thế kỷ XXI phục hồi chức năng trước phẫu thuật đã thu được nhiều kết quả có ý nghĩa như: Giảm các biến chứng sau phẫu thuật, giảm thời gian nằm viện, giảm chi phí điều trị và cải thiện chất lượng cuộc sống. Ở Việt Nam việc phục hồi chức năng trước phẫu thuật vẫn còn ít được quan tâm. Có nhiều nguyên nhân do chủ quan và khách quan, song việc trả lời một cách không đầy đủ và thấu đáo về khái niệm, lý do, vai trò, lợi ích của phục hồi chức năng trước phẫu thuật có lẽ là nguyên nhân thường gặp nhất.

Vậy phục hồi chức năng trước phẫu thuật là gì và tại sao phải thực hiện điều này?

Phục hồi chức năng trước phẫu thuật là một hình thức can thiệp có mục đích nhằm giúp người bệnh có được một trạng thái sức khỏe tốt về thể chất và tinh thần trước khi tiến hành can thiệp phẫu thuật, quan trọng hơn nữa biết được cách tập luyện, phòng tránh những biến chứng thứ phát sau phẫu thuật.

Đối với các bệnh nhân phẫu thuật chủ động, theo kế hoạch ngoại trừ phẫu thuật cấp cứu, người bệnh thường có quá trình tổn thương bệnh lý kéo dài. Trong quá trình này, người bệnh phải chịu ảnh hưởng rất nhiều của tổn thương bệnh lý tác động lên sức khỏe làm giảm sút dần về thể chất và tinh thần. Ví dụ về bệnh lý khớp gối, bệnh thoái hóa khớp gối với một quá trình tiến triển lâu dài, khởi đầu là quá trình viêm và đau, dần dần dẫn đến quá trình vận động bị giảm sút các cơ và dây chằng bị teo và yếu. Hay với bệnh lý về lồng ngực và hô hấp làm suy giảm sức khỏe, các cơ hô hấp bị co rút làm giảm dung tích phổi dẫn đến khó khăn về quá trình trao đổi khí và tuần hoàn. Khi bệnh nhân phát hiện đến khám và có chỉ định phẫu thuật thường bệnh nhân ở trạng thái mệt mỏi, sức khỏe giảm sút.

Để bệnh nhân được phục hồi nhanh và đề phòng những biến chứng sau phẫu thuật, người bệnh cần được tư vấn, hướng dẫn, tập phục hồi chức năng trước mổ. Qua tập luyện giúp cho người bệnh đạt được trạng thái tốt nhất có thể trước khi phẫu thuật để tăng cường khả năng phục hồi sau phẫu thuật và hiểu rõ liệu trình điều trị sẽ áp dụng sau phẫu thuật. Đây là một trong những yếu tố quan trọng giúp người bệnh nhanh chóng phục hồi và trở lại cuộc sống hàng ngày.

          Các bài tập phục hồi chức năng sẽ được bác sỹ và kỹ thuật viên phục hồi chức năng thiết kế riêng cho từng bệnh nhân tùy vào thể trạng, tình trạng sức khỏe, các bệnh lý đồng mắc, các khiếm khuyết sẵn có, vị trí phẫu thuật và phương pháp phẫu thuật. Các bài tập phục hồi chức năng thường gặp có thể chia làm ba nhóm chính bao gồm: Các bài tập cải thiện chức năng hô hấp; nhóm bài tập cải thiện chức năng tuần hoàn và nhóm bài tập cải thiện chức năng vận động.

Các bài tập cải thiện chức năng hô hấp:

- Các bài tập thở bụng, thở ngực, các bài tập thở chu kỳ, tập thở với thiết bị;

- Các bài tập cải thiện độ giãn nở lồng ngực;

- Các bài tập ho hữu hiệu;

- Các bài tập hô hấp chống đau sau phẫu thuật.

Các bài tập cải thiện chức năng tuần hoàn bao gồm:

Các bài tập sức bền, tập di chuyển trên các địa hình, tập với các dụng cụ trợ giúp góp phần cải thiện và duy trì chức năng tim mạch trước phẫu thuật, ngoài ra người bệnh còn được hướng dẫn hoàn thành các bài tập theo MET.

Các bài tập cải thiện chức năng vận động bao gồm:

 - Các bài tập duy trì và phục hồi sức cơ, tầm vận động khớp.

 - Các bài tập di chuyển với dụng cụ trợ giúp như nẹp, nạng, gậy, chân giả, khung chữ U.

- Các bài tập và các tư thế cần tránh sau phẫu thuật.

Có thể thấy, các bài tập phục hồi chức năng trước phẫu thuật rất đa dạng và mang tính cá thể hóa cao, phù hợp với từng người bệnh.

Để quá trình phục hồi chức năng trước phẫu thuật đạt được hiệu quả, người bệnh cần được thăm khám, lượng giá một cách kỹ lưỡng bởi các bác sỹ, kỹ thuật viên Phục hồi chức năng và phối hợp cùng với bác sỹ các chuyên ngành khác, đặc biệt là bác sỹ phẫu thuật. Từ đó đưa ra một chương trình phục hồi chức năng phù hợp và hoàn thiện nhất. Người bệnh khi tập luyện phải tuyệt đối tuân thủ theo chương trình đã đưa ra, không được tập luyện quá mức và không theo chỉ dẫn để phòng tránh những tai biến có thể xảy ra trong quá trình điều trị.

 

KTV: Hoàng Tuấn Sơn, Nguyễn Viết Thắng, Đoàn Thị Yên, Trần Thị Kim Tuyến

Khoa Phục hồi chức năng, Bệnh viện TWĐ 108

Chia sẻ