Hướng dẫn chế biến dung dịch nuôi ăn qua ống thông dạ dày tại nhà

  02:01 PM 22/07/2022
Hiện nay có rất nhiều người bệnh sau khi ra viện cần được nuôi dưỡng qua ống thông mũi- dạ dày tại nhà như: đột quỵ não, chấn thương sọ não, người già suy kiệt… Nuôi ăn qua ống thông được xem là biện pháp hiệu quả, sinh lý, duy trì được chức năng ruột, hạn chế nguy cơ suy dinh dưỡng. Đặc biệt nuôi ăn qua ống thông còn là biện pháp nuôi dưỡng có thể áp dụng trong thời gian dài, phù hợp với điều kiện kinh tế của người dân Việt Nam.

I. Nguyên tắc xây dựng thực đơn

- Súp ăn qua ống thông cần đầy đủ, cân đối các chất dinh dưỡng như: đạm, mỡ đường, vitamin, khoáng chất…. Đối với những bệnh nhân có các bệnh kèm theo: tiểu đường, suy thận, suy tim, gan mật, goute ……cần có sự tư vấn và chỉ định của bác sỹ. Ví dụ bệnh nhân suy thận chưa lọc máu cần áp dụng giảm muối, giảm đạm (lượng đạm 0,6-0,8g đạm/kg cân nặng/ ngày). Bệnh nhân có bệnh lý đái tháo đường cần hạn chế Glucid 50-60% và chất béo không quá 30%.

- Bữa ăn thường được chia nhỏ khoảng 5-6/ ngày, mỗi bữa 200-300ml và bổ sung thêm 1-2 bữa phụ (sữa công thức, nước quả chín hoặc sữa chua…). 

 

 

II. Cách lựa chọn thực phẩm

- Thực phẩm đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm từ khâu lựa chọn thực phẩm cho đến khâu sơ chế, chế biến, cho đến thành phẩm cuối cùng.

- Đạm: nên chọn những loại thịt có màu trắng, ít mỡ và gân xơ như ức gà, thịt thăm hoặc các loại cá, tôm để đa dạng nguồn đạm. Môi tuần có thể sử dung 2-3 quả trứng.

- Dầu ăn: nên chon các loại dầu có nguồn gốc từ thực vật: lạc, vừng…

- Rau xanh: rau củ còn tươi, ít chất xơ cứng, ưu tiên rau xanh có lá mềm hoặc củ quả màu xanh như: mồng tơi, cải ngọt, su su, bí xanh…

III. Một số công thức nuôi dưỡng qua ống thông với bệnh nhân có cân nặng 50kg tương ứng với nhu cầu năng lượng 1500 Kcal 

Đột quỵ não

Gạo tẻ: 30g

Thịt lợn nạc: 40g

Khoai tây: 50g

Bí đỏ: 40g

Rau xanh: 10g

Dầu ăn: 2ml

Bổ sung thêm sữa công thức 200ml/lần, ngày 3 bữa.

 

Năng lượng

240 Kcal/300ml/bữa; P: L: G = 19 %: 20%: 61%

Suy thận chưa chạy thận

Bột dong:  40g

Thịt lợn nạc: 30g

Su su: 100g

Dầu ăn: 6ml

Bổ sung sữa dành cho bệnh nhân suy thận như: Nepro 1

Năng lượng

250Kcal/300ml/bữa; P: L: G = 11%: 29%: 60%; Muối 2g

Đái tháo đường

Gạo tẻ: 20g

Đậu xanh: 20g

Thịt lợn nạc: 40g

Rau cải ngọt: 100g

Giá đỗ: 50g

Dầu ăn: 2ml

Bổ sung sữa dành cho bệnh nhân đái tháo đường: Glucerna, Nutricare cerna…

Năng lượng

250Kcal/ 300ml, tỷ lệ các chất: P:L:G = 29%: 21%: 50%

IV. Cách chế biến súp

Bước 1: Sơ chế, định lượng thực phẩm

Cân đủ số lượng thực phẩm, rửa sạch được thực phẩm, chú ý không ngâm rau xanh sau khi cắt nhỏ để hạn chế mất vitamin.

Bước 2: Chế biến nguyên liệu, tạo dung dịch lỏng

Gạo tẻ, thịt nạc, củ cho vào cùng một nồi, đổ nước xâm xấp thực phẩm ninh nhừ khoảng 30 phút. Sau đó để nguội ấm khoảng 40 độ rồi xay nhuyễn.

Rau xanh luộc chín, xay nhuyễn cùng nước luộc.

Trộn dung dịch cháo xay và rau xay thành súp đặc thành dung dịch súp nhuyễn đồng nhất, có thể lọc qua rây để dung dịch mịn, sánh. Độ sánh của dung dịch được kiểm tra bằng cách: múc súp vào muôi rồi cho nhỏ giọt khoảng 50 giọt/phút là đảm bảo độ lỏng.

Có thể thay thế lượng thịt trong thực đơn bằng 1 quả trứng 50g. Chế biến bằng cách cho 100ml nước ấm và dầu ăn, xay nhuyễn trứng thành dung dịch trong khoảng thời gian 10 phút

Đổ dung dịch trứng đã lọc vào dung dịch qua rây lưới lọc nhỏ, vừa đổ vừa quấy đều tay dung dịch gạo, rau củ đã xay nhuyễn.

Sau đó đun sôi lại dung dịch vừa trộn, chia làm nhiều bữa nhỏ theo lượng ăn của bệnh nhân trong từng bữa. Mỗi bữa làm ấm lại rồi bơm qua ống thông cho bệnh nhân.

V. Theo dõi và xử trí khi nuôi ăn qua ống thông

- Tư thế bệnh nhân khi ăn: Cho bệnh nhân nằm cao đầu 30-45 độ, vỗ nhẹ lưng trước khi ăn. Sau khi bơm qua sonde, người bệnh cần được giữ nguyên vị trí nằm đó khoảng 15 phút để hạn chế sặc và trào ngược dạ dày.

- Tốc độ cho ăn: mỗi cữ kéo dài 15-20 phút, bơm châm từ từ, chú ý quan sát vẻ mặt của người bệnh khi cho ăn.

- Kiểm tra dịch tồn dư qua ống thông trước khi cho ăn.

- Tráng ống bằng nước sôi để nguội 30-50ml.

- Nếu bệnh nhân đầy bụng khó tiêu hoặc dịch tồn dư dạ dày >250ml trước khi cho ăn, cần giảm số lượng súp bữa tiếp theo, có thể sử dụng men tiêu hóa hoặc thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ.

Người nhà không nên tự ý điều trị hoặc dừng không nuôi dưỡng bệnh nhân.

VI. Một số men giúp súp hóa lỏng, dễ hấp thu:

- Combofive, bộ men tiêu hóa Maltaz, Neopeptin..để hóa lỏng tinh bột.

CNDD Nguyễn Thị Hương; Khoa Dinh dưỡng - Bệnh viện TWQĐ 108

Chia sẻ