Kỹ thuật chuyên sâu

1. Giới thiệu tổng quan về ung thư vú và kỹ thuật xạ trị ung thư vú
Ung thư vú là loại ung thư phổ biến nhất và nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở phụ nữ trên thế giới và tại Việt Nam. Hiện nay, chẩn đoán và điều trị ung thư vú đã có nhiều tiến bộ vượt bậc với việc sàng lọc phát hiện sớm và sự kết hợp điều trị đa mô thức bao gồm: phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, điều trị nội tiết, điều trị nhắm trúng đích. Xạ trị là phương pháp sử dụng bức xạ i-ôn hóa năng lượng cao để tiêu diệt tế bào ung thư, được chỉ định phổ biến trong điều trị ung thư vú. Theo các nghiên cứu trên thế giới, xạ trị bổ trợ sau phẫu thuật ung thư vú làm giảm tỷ lệ tái phát và di căn đồng thời kéo dài thời gian sống thêm toàn bộ cho bệnh nhân ung thư vú.

Chỉ định xạ trị trong điều trị ung thư vú phụ thuộc vào phẫu thuật cắt toàn bộ tuyến vú hay phẫu thuật bảo tồn tuyến vú và có hay không di căn hạch vùng bao gồm hạch nách, hạch thượng hạ đòn, hạch vú trong. Xạ trị ung thư vú thường được bắt đầu sau phẫu thuật một tháng để vết mổ liền sẹo. Xạ trị thường được chỉ định sau khi kết thúc hóa trị và trước khi điều trị nội tiết. Thời gian điều trị thường kéo dài 5 – 6 tuần, mỗi ngày điều trị 1 lần trong thời gian 10 -15 phút, không điều trị vào thứ 7 và chủ nhật.

Đơn vị Xạ trị - Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đã triển khai kỹ thuật xạ trị ung thư vú từ tháng 10/2013. Được trang bị hệ thống máy móc đầy đủ cho xạ trị ung thư vú như: máy CT mô phỏng chuyên dụng có lòng rộng (large bore) cho phép sử dụng bàn vú (breast board) để mô phỏng giúp cố định bệnh nhân tốt hơn và điều trị chính xác, giảm liều tia xạ cho phổi; máy xạ trị của hãng Varian (Mỹ) kèm hệ thống ống chuẩn trực đa lá cho phép thực hiện kỹ thuật xạ trị field in field (một dạng xạ trị điều biến liều) giúp phân bố liều tia xạ tốt hơn, giảm liều chiếu cho tim, phổi, do đó giảm nguy cơ tác dụng phụ cho bệnh nhân. Bên cạnh đó việc áp dụng chụp X-quang kỹ thuật số kiểm tra trước điều trị (xạ trị dưới hướng dẫn hình ảnh) giúp điều trị bệnh nhân chính xác hơn.

2. Chỉ định xạ trị bổ trợ ung thư vú
- Ung thư vú phẫu thuật bảo tồn, có hoặc không di căn hạch
- Ung thư vú phẫu thuật cắt toàn bộ tuyến vú có di căn hạch hoặc u kích thước hơn 5cm, hoặc có các đặc điểm tăng nguy cơ tái phát cao như sát thành ngực, diện cắt gần dưới 1mm…
Bệnh nhân ung thư vú nên liên hệ khám bác sỹ chuyên khoa xạ trị ung thư để được tư vấn đầy đủ về chỉ định điều trị.

3. Các tác dụng phụ khi xạ trị ung thư vú

- Viêm da thành ngực vùng tia xạ.
- Viêm phổi do tia xạ.
- Thiếu máu cơ tim sau xạ trị ở bệnh nhân ung thư vú trái.
Với sự phát triển của kỹ thuật xạ trị hiện nay, các tác dụng phụ khi xạ trị ung thư vú ngày càng giảm và thường chỉ ở mức độ nhẹ, có khả năng hồi phục hoàn toàn sau điều trị.

4. Một số hình ảnh kỹ thuật xạ trị ung thư vú tại Đơn vị xạ trị – Bệnh viện Trung ương Quân đội 108

 Hình ảnh bệnh nhân ung thư vú xạ trị bổ trợ sử dụng bàn vú cố định, đang được được chụp XQ kiểm tra kỹ thuật số trước điều trị tại Đơn vị xạ trị – Bệnh viện Trung ương Quân đội 108  




Hệ thống CT mô phỏng xạ trị chuyên dụng với lòng rộng cho phép sử dụng bàn vú trong mô phỏng tại Đơn vị Xạ trị – Bệnh viện TƯQĐ 108

Hình ảnh kế hoạch xạ trị ung thư vú sử dụng kỹ thuật field in field cho phân bố liều đồng nhất hơn và giảm liều chiếu cuả phổi và tim.


Mọi chi tiết liên hệ về xạ trị ung thư vú xin liên hệ theo địa chỉ: Đơn vị xạ trị – Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 – Số 1 Trần Hưng Đạo – Hà Nội. Điện thoại: 04 62784163.