Kỹ thuật chuyên sâu

 Bệnh hẹp động mạch cảnh là một trong các nguyên nhân quan trọng gây đột quỵ nhồi máu não và cơn thiếu máu não thoáng qua vì động mạch cảnh là động mạch lớn nhất cung cấp máu cho não. Tỷ lệ hẹp động mạch cảnh ngoài sọ có triệu chứng khoảng 20 – 40%. Các phương pháp chẩn đoán hẹp động mạch cảnh: Siêu âm là biện pháp đầu tiên cần làm cho mọi bệnh nhân nghi ngờ có bệnh động mạch cảnh, tiếp theo có thể lựa chọn giữa phương pháp chụp cộng hưởng từ mạch máu (MRA) hoặc chụp CT đa lớp cắt (MSCT) để đánh giá toàn thể hệ thống động mạch trong và ngoài sọ, cuối cùng là chụp mạch số hóa xóa nền (DSA) để chẩn đoán, can thiệp điều trị (đây là phương pháp đưa ra chẩn đoán chính xác nhất về tình trạng lòng mạch, được coi là tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán bệnh mạch máu).

Đặt stent động mạch cảnh là gì?
Đặt stent động mạch cảnh (Carotid angioplasty and stenting) là một thủ thuật nhằm mở rộng lòng động mạch cảnh bị hẹp để phòng ngừa hay điều trị đột quỵ. Là phương pháp không phẫu thuật, đưa dụng cụ qua một lỗ chọc kim ở động mạch đùi (gồm dây dẫn, ống thông gắn bóng, stent) đưa lên vị trí động mạch tổn thương, mở rộng lòng động mạch cảnh bị hẹp, ép mảng vữa xơ vào thành động mạch, tái lập lưu thông dòng máu lên não.

Giá trị của đặt stent động mạch cảnh?
Đặt stent động mạch cảnh điều trị cấp cứu nhồi máu não tối cấp hoặc dự phòng nhồi máu não do hẹp động mạch cảnh, đây là một can thiệp nội mạch với ưu thế ít xâm lấn, rút ngắn thời gian nằm viện đã được chứng minh so với phương pháp phẫu thuật bóc tách nội mạc động mạch cảnh.

Đặt stent động mạch cảnh ở những bệnh nhân nào?
Phương pháp này được chỉ định cho những bệnh nhân có hẹp động mạch cảnh mức độ nặng (hẹp từ 70% trở lên) có hoặc chưa có triệu chứng của nhồi máu não hoặc cơn thiếu máu não cục bộ tạm thời thoáng qua (đột ngột bị yếu, tê bì nửa mặt, nửa người hoặc chỉ một bên tay / chân, khó nói hoặc không nói được, mất thị lực một bên hoặc nặng hơn là có rối loạn ý thức) đặc biệt trong những trường hợp sau:
- Bệnh nhân trẻ tuổi.
- Vị trí động mạch cảnh hẹp khó phẫu thuật.
- Bệnh nhân có bệnh nội khoa đi kèm có nguy cơ tăng tai biến biến chứng của phẫu thuật.
- Bệnh nhân hẹp mạch sau tia xạ hoặc phẫu thuật.

Đặt stent động mạch cảnh ở thời điểm nào?
- Đối với những bệnh nhân nhồi máu não tối cấp (trong 6 giờ đầu) sẽ được tái thông khẩn cấp và đặt stent nếu cần, với bệnh nhân đến muộn (sau 6 giờ) theo các khuyến cáo quốc tế nên đặt stent tái thông sớm (trong 2 tuần đầu).
- Với bệnh nhân hẹp động mạch cảnh nặng chưa triệu chứng khuyến cáo nên đặt stent sớm dự phòng nguy cơ nhồi máu não.