Kỹ thuật chuyên sâu

PSA là kháng nguyên đặc hiệu của tuyến tiền liệt. Trong điều kiện bình thường nó xuất hiện trong máu với nồng độ rất thấp.

Khi tuyến tiền liệt bị viêm, phì đại hoặc ung thư, nồng độ PSA sẽ tăng lên.

Giá trị bình thường 0-4 ng/ml.
Trong ung thư tiền liệt 100% bệnh nhân có PSA > 4 ng/ml, có khoảng 70% số bệnh nhân có PSA > 10 ng/ml.

Giá trị của xét nghiệm PSA là định hướng chẩn đoán và theo dõi điều trị. PSA tăng không đồng nghĩa là bệnh nhân bị ung thư tiền liệt tuyến vì khi tuyến tiền liệt bị viêm, khi thăm trực tràng, trong phì đại tuyến tiền liệt nồng độ PSA cũng tăng. Xét nghiệm PSA là xét nghiệm có giá trị để theo dõi điều trị, đặc biệt với các bệnh nhân ung thư đã được phẫu thuật hoặc cắt tinh hoàn, điều trị bằng estrogen....

Để tăng giá trị chẩn đoán của PSA có thể làm thêm xét nghiệm PSA tự do (fPSA). Các nghiên cứu đều thấy rằng tỷ lệ fPSA/tPSA có giá trị cao trong chẩn đoán ung thư tuyến tiền liệt, bình thường tỷ lệ này là 0,25. Trong ung thư tiền liệt tuyến, tỷ lệ này < 0,17 do bệnh nhân chủ yếu tăng PSA dạng kết hợp (tPSA) mà không tăng PSA tự do (fPSA).

Tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 xét nghiệm PSA được tiến hành bằng 2 nhóm kỹ thuật: ELISA và hoá phát quang miễn dịch. Nếu bệnh nhân có yêu cầu xét nghiệm nhanh thì có thể trả kết quả sau 40 phút kể từ khi lấy máu.

Mọi thắc mắc về xét nghiệm PSA có thể liên hệ PGS.TS Lê Văn Don, Chủ nhiệm khoa Miễn dịch Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, điện thoại 043.8212644 (trong giờ hành chính).