Đường dây nóng: 069.698.735

Các bài viết về ký ức 108

Vào những ngày tháng 4/1972, đế quốc Mỹ leo thang đánh phá Hà Nội. Chúng đánh cả ngày, lẫn đêm. Thời gian đó phòng mổ chúng tôi vẫn tiến hành công việc phẫu thuật như thường ngày,
Vào những ngày tháng 4/1972, đế quốc Mỹ leo thang đánh phá Hà Nội. Chúng đánh cả ngày, lẫn đêm. Thời gian đó phòng mổ chúng tôi vẫn tiến hành công việc phẫu thuật như thường ngày, nhưng số bàn mổ có ít hơn trước. Trước đây các bàn mổ triển khai cả trên tầng 2, nay chỉ triển khai 3 bàn ở dưới tầng 1. Một ngày tháng 4/1972 (tôi không nhớ rõ ngày) Khoa triển khai 3 bàn mổ:
- Bàn 1: Mổ phổi do Chủ nhiệm khoa GS. Nguyễn Văn Thọ và bác sỹ gây mê là đồng chí Lê Xuân Trình.
- Bàn 2: Mổ sọ não do Viện phó GS Phạm Gia Triệu, bác sỹ gây mê là tôi, và y tá vô trùng là đồng chí Huyền Trâm.
- Bàn 3: Mổ vết thương xoang mặt do GS Đặng Hiếu Trưng.

Ngày hôm đó máy bay Mỹ tập trung đánh phá Hà Nội rất ác liệt. Theo Công ước Quốc tế quy định trong chiến tranh không được đánh phá bệnh viện, nên chúng tôi vẫn triển khai mổ trên mặt đất mà không mổ dưới hầm. Tại Bệnh viện 108 có một hầm được xây từ khi Pháp- Nhật đánh nhau rất kiên cố. Hầm một phần nổi trên mặt đất theo hình chữ chi để dùng để trú ẩn cho nhân viên và bệnh nhân. Trong hầm có hai phòng mổ ở ngay cửa đi vào. Chúng tôi đã triển khai hai bàn mổ ở đây với đầy đủ phương tiện để phục vụ phẫu thuật. Ngày nay cái hầm này vẫn còn tồn tại trong Bệnh viện. Chúng ta nên giữ gìn như một dấu tích lịch sử của thời chiến tranh ác liệt.

Khi các bàn mổ đang hoạt động thì máy bay Mỹ ập đến (lúc đó khoảng 9-10 giờ sáng). Từ phía sông Hồng, một quả rocket bắn xuyên qua nhà mổ, viên đạn đi từ phía sau ra phía trước nhà mổ. Đó là phòng số 2- chuyên để mổ sọ não. Vào lúc đó Giáo sư Phạm Gia Triệu đang tiến hành phẫu thuật, còn gây mê là tôi (Bác sỹ Mẫu Đơn), y tá vô trùng là Huyền Trâm. Một tiếng nổ ing tai của viên đạn rocket đã bắn xuyên qua phòng mổ số 2. May mắn là quả đạn chỉ đi gần sát bờ tường trên trái phòng, xa bàn mổ nên cả kíp phẫu thuật và bệnh nhân đều không bị trúng đạn. Lúc đó anh Triệu ngồi trên phía đầu bệnh nhân để mổ vết thương ở vùng trán, tôi đứng bên trái bóp bóng oxy gây mê cho bệnh nhân bằng thuốc Halothen còn y tá Trâm tiếp dụng cụ mổ. Tuy không ai bị thương, nhưng phòng mổ tan tành, bụi khói bay mù mịt, vôi vữa trên tường đổ xuống đầy mặt sàn và cả những mảnh kính cửa sổ, kính đèn mổ vỡ vụn phủ đầy nhà mổ. Một mảnh kính đã bắn vào trán anh Triệu làm chảy máu ròng ròng. Chúng tôi băng vết thương cầm máu cho anh Triệu và tôi đề nghị với GS. Triệu rằng: Chúng ta băng vết thương của bệnh nhân lại rồi đưa bệnh nhân xuống hầm, tối sẽ mổ lại ở đó cho bệnh nhân. Buồng mổ dưới hầm đã được bố trí đầy đủ phương tiện dụng cụ.

Quả rocket sau khi xuyên qua phòng mổ số 2 đã đi thẳng ra phía trước nhà mổ và rơi xuống cạnh phòng tiếp đón. Ngày nay vị trí này đã thay đổi, lỗ thủng trên tường đã được trát lại. Nhà mổ đã hai lần di chuyển vị trí và nay nhà mổ cũ được làm nơi làm việc của Phòng Tài chính Bệnh viện.

Tối đến chúng tôi đã triển khai mổ lại cho thương binh ở dưới hầm. Kíp phẫu thuật đã hoàn thành nhiệm vụ và thật may mắn làm sao sau đó vết mổ của đồng chí thương binh ấy vẫn liền sẹo tốt. Tôi còn nhớ mãi tên của đồng chí ấy là Lò Văn Phèn, người dân tộc thiểu số.

Ngày hôm sau nhiều nhà báo Quốc Tế đến quay phim và chụp ảnh phòng mổ, nơi máy bay Mỹ bắn phá. Sau ngày ấy chúng tôi phải chuyển nhà mổ xuống hầm để tiếp tục cứu chữa cho bệnh nhân.

Nhớ lại thời điểm ác liệt đó mặc dù bị giặc Mỹ bắn rocket trúng nhà mổ, nhưng tất cả chúng tôi vẫn bình tĩnh, không hề nao núng sợ hãi, vẫn tiếp tục công việc đang làm và phải làm để phục vụ bệnh nhân một cách tốt nhất.

Đã nhiều năm trôi qua, kể từ ngày Hà Nội chìm trong bom đạn của máy bay Mỹ kỷ niệm đó vẫn không phai mờ, vẫn còn mãi trong tâm trí của chúng tôi! Nay đầu đã bạc, tuổi đã cao chúng tôi mong mỏi thế hệ trẻ Bệnh viện TƯQĐ 108 tiếp bước lịch sử hào hùng của cha anh, tu dưỡng chuyên môn và đạo đức trong sáng của người Thầy thuốc để xây dựng Bệnh viện ta không ngừng lớn mạnh !

Hà Nội, tháng 1 năm 2010
BS- Lê Thị Mẫu Đơn
Nguyên Chủ nhiệm Khoa Gây mê HS