Y Học Sức Khỏe

Ung thư trực tràng là một trong ba bệnh lý ung thư phổ biến hàng đầu tại Việt Nam. Điều trị ung thư trực tràng là điều trị đa mô thức, trong đó phẫu thuật có vai trò quyết định.
Khó khăn lớn nhất trong phẫu thuật ung thư trực tràng là đảm bảo cắt triệt để khối u đồng thời bảo tồn được cơ thắt hậu môn, tránh cho bệnh nhân khỏi phải mang hậu môn nhân tạo vĩnh viễn. Rất khó khăn để đạt được cả 2 mục tiêu này trong trường hợp khối u trực tràng nằm ở 1/3 dưới (khoảng cách từ bờ dưới khối u tới mép hậu môn ≤ 5cm). Để thu được một đường cắt không còn tế bào ung thư, khoảng cách tối thiểu của đường cắt dưới tới bờ dưới khối u phải đạt ít nhất là 2cm. Với các kỹ thuật thông thường bằng phẫu thuật nội soi hay mổ mở đường bụng, để đạt được khoảng cách này, phẫu thuật viên rất khó có thể bảo tồn được cơ thắt hậu môn, thực hiện được miệng nối trực tràng cực thấp trong một khoang chậu chật hẹp.

Để góp phần giải quyết khó khăn đó, một phương pháp phẫu thuật mới ra đời có tên: Phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ mạc treo trực tràng qua đường hậu môn (Transanal Total Mesorectal Excision- TaTME). Phương pháp đang được tập trung nghiên cứu ứng dụng tại một vài trung tâm phẫu thuật hậu môn trực tràng lớn trên thế giới. Bằng con đường tiếp cận từ dưới lên qua ống hậu môn, phương pháp cho phép xác định chính xác khoảng an toàn từ bờ dưới khối u tới đường cắt dưới, đảm bảo cắt bỏ toàn bộ mạc treo trực tràng, đồng thời tăng cường khả năng bảo tồn cơ thắt tới tận đường lược bằng miệng nối gian cơ thắt giữa đại tràng với ống hậu môn, giảm thiểu thấp nhất khả năng bệnh nhân phải mang hậu môn nhân tạo vĩnh viễn. Với kỹ thuật này bệnh nhân ung thư trực tràng gần như không còn phải mang hậu môn nhân tạo. Chỉ định phẫu thuật cắt cụt hậu môn trước đây chỉ còn được áp dụng khi ung thư ống hậu môn.

Sau hội thảo chuyên đề: “Cắt bỏ toàn bộ mạc treo trực tràng qua đường hậu môn trong ung thư trực tràng” với sự góp mặt của Giáo sư Hee Cheol Kim, Tổng thư ký Hiệp hội Nghiên cứu Ung thư Trực tràng Hàn Quốc (KOCCS) cùng các chuyên gia phẫu thuật hậu môn trực tràng hàng đầu Việt Nam. Khoa Phẫu thuật Ống tiêu hóa, Bệnh viện TƯQĐ 108 đã triển khai thực hiện thành công phẫu thuật nội soi cắt toàn bộ mạc treo trực tràng qua đường hậu môn (TaTME).

Bệnh nhân Phạm Thị Xuân H, 49 tuổi, chẩn đoán: Ung thư biểu mô tuyến trực tràng 1/3 dưới giai đoạn cT4N1M0 (khoảng cách từ bờ dưới khối u tới mép hậu môn 4 cm). Bệnh nhân được hóa xạ trị tiền phẫu và phẫu thuật nội soi cắt toàn bộ mạc treo trực tràng qua đường hậu môn. Ngày 28/8/2017, PGS.TS. Nguyễn Anh Tuấn cùng các bác sỹ Khoa Phẫu thuật Ống tiêu hóa, Bệnh viện TƯQĐ 108, trong thời gian 150 phút, đã thực hiện kỹ thuật thành công. Đây là một bước tiến mới trong phẫu thuật điều trị ung thư trực tràng, góp phần kéo dài thời gian sống đồng thời nâng cao chất lượng sống cho người bệnh do hạn chế thấp nhất khả năng bệnh nhân ung thư trực tràng phải mang hậu môn nhân tạo vĩnh viễn.

       Hình 1. Đặt van PTNS đường hậu môn             Hình 2. Phẫu tích trực tràng qua đường hậu môn

Hình 3. Lấy bệnh phẩm qua đường hậu môn          Hình 4. Miệng nối đại tràng sigma - ống hậu môn


Khoa Phẫu thuật Ống tiêu hóa
Viện Phẫu thuật Tiêu hóa - Bệnh viện TƯQĐ 108